Home › Geschiedenis

De geschiedenis van het Castello Aragonese op Ischia

Geschiedenis
Kort antwoord: de rots is al zo’n vijfentwintighonderd jaar bewoond. De eerste nederzetting dateert uit de vijfde eeuw voor Christus, de huidige naam komt van Alfonso van Aragon, die de rots in 1423 veroverde, en sinds 1911 is het kasteel privébezit van de familie Mattera. Daartussen: 1.892 gezinnen in de zestiende eeuw, Vittoria Colonna, een politieke gevangenis en een Engels bombardement.
Eerste nederzetting5e eeuw v.Chr.
Aragonese naam1423
Hoogste bewoning1.892 huishoudens
Verwoesting1809
Aankoop door Mattera1911
Nationaal monument1967

Ben je je bezoek aan het plannen?Bij de populairste tours zijn de plaatsen een paar dagen van tevoren op, en annuleren is gratis tot 24 uur vooraf. Boek nu, beslis rustig.

Bekijk beschikbaarheid

Castrum Gironis: Grieken en Romeinen

In de vijfde eeuw voor Christus bouwde Hiëro van Syracuse, die in 474 v.Chr. de inwoners van Cumae tegen de Etrusken had geholpen, de eerste nederzetting op de rots. De oudste naam van het kasteel, Castrum Gironis, komt van Girone, oftewel Hiëro, of van de ronde muren die de trachietrots omringden. In 315 v.Chr. stichtten de Romeinen Aenaria aan de voet van de rots.

Toen gooide de geologie roet in het eten. Na de uitbarsting van de Montagnone, in 150 na Christus, zakte de bodem en raakte de rots los van het eiland: sindsdien heette hij Insula Minor, om hem te onderscheiden van Ischia, de Insula Major. Dat is het moment waarop het kasteel werd wat het nu nog is: een eiland in het eiland.

Toevluchtsoord, daarna stad

Tussen de vijfde en de achtste eeuw was de rots een toevluchtsoord tijdens de barbaarse invallen, in 410 en met de Longobarden in 574. De Saracenen plunderden Ischia meerdere keren, maar het kasteel namen ze nooit in. In 1137 kwamen de Noormannen van Rogier II; in 1194 Hendrik VI van Hohenstaufen, en onder de Hohenstaufen was de rots niet langer alleen een militaire post: hij werd de zetel van de instellingen van het eiland en de residentie van de adellijke families.

In 1299 wonnen de Anjous definitief; zij bouwden de eerste brug naar het grote eiland en de Maschio Angioino op de top. Twee jaar later, in 1301, barstte de Monte Trippodi uit: de bewoners van Ischia vluchtten naar de rots en bleven er, maakten er een echte stad van en bouwden er de kathedraal. Tussen de adellijke paleizen stond dat van de Cossa’s, de familie waaruit tegenpaus Johannes XXIII voortkwam.

1423: de Aragonezen komen, en de naam

De vraag «waarom heet het Castello Aragonese» heeft een duidelijk antwoord: in 1423 belegerde en veroverde Alfonso van Aragon de rots, en zijn naam is eraan blijven kleven. Alfonso gebruikte hem in oorlogstijd als vesting en in vredestijd als koninklijke residentie, en liet in de rots de tunnel uithakken waar we nu allemaal doorheen lopen om te voet binnen te komen.

De zestiende eeuw is de eeuw van de grootste bloei: de bronnen spreken van 1.892 haarden, oftewel gezinnen, die op de rots woonden. Het kasteel wordt bestuurd door Costanzo d’Avalos en vooral door Vittoria Colonna, die op 27 december 1509 in de kathedraal trouwde met Ferrante d’Avalos, markies van Pescara, en die vijfendertig jaar op het kasteel woonde. Rond haar vormde zich een literaire kring waartoe Bernardo Tasso behoorde; Michelangelo was haar vriend en bewonderaar. Ze stierf in 1547 in Rome. Waar de kathedraal en de Maschio waarin ze woonde precies liggen, zie je in wat te zien.

Ontvolking, pest en gevangenis

Daarna gaat de lijn omlaag, en flink. In 1637 woonden er nog 250 mensen op de rots, clarissen inbegrepen. In 1655 kwam de pest: Carlo Gaetano Calosirto, de latere San Giovan Giuseppe della Croce, beschermheilige van het eiland, kreeg de ziekte en genas op de plek in de voetgangerstunnel waar nu zijn kapel staat, en waar hij op 5 maart wordt gevierd. In 1770 waren er nog 63 bewoners. Na 1799 werd het kasteel een politieke gevangenis.

In 1809 vochten de Engels-Bourbonse en de Franse troepen erom en het bombardement legde het in puin: de kathedraal van Maria-Tenhemelopneming is sindsdien zonder dak. Datzelfde jaar dwong het opheffingsdecreet van Murat, op 7 augustus 1809, de 16 overgebleven clarissen te vertrekken. In 1823 maakte Ferdinand I er een strafinrichting van; in 1851 werd het een gevangenis voor politieke gedetineerden van het Risorgimento; in 1860, met Garibaldi in Napels, werd de gevangenis opgeheven.

1911: een advocaat koopt een kasteel

Op 8 juni 1911 kocht advocaat Nicola Ernesto Mattera de vervallen vesting van de staat voor 25.000 lire, het equivalent van het salaris van honderd ambtenaren. Op 20 oktober 1913 kocht hij ook de grond eromheen, voor 18.000 lire, van het Militaire Weeshuis van Napels, verhuisde erheen en begon te restaureren. In 1967 verklaarde de staat het tot nationaal monument en verbood er elke nieuwbouw. Tussen 1965 en 2003 restaureerden Gabriele Mattera met zijn vrouw Karin, en Antonio Mattera, het met een bewust lichte hand, die het patina liet waar het hoorde; het hoge deel van het kasteel ging eind jaren negentig open voor publiek. De geschiedenis van het eigendom, en wie wat bezit vandaag, staat in wie is de eigenaar.

En de legende van het Castello Aragonese?

Dat vragen mensen me vaak, en het eerlijke antwoord is dat er geen officiële legende bestaat, geen enkel overgeleverd verhaal dat het kasteel met zich meedraagt. Als mensen het over «de legende» hebben, bedoelen ze meestal een van drie dingen, en alle drie zijn gedocumenteerd, niet verzonnen. Het eerste is de Madonna della Libera: tijdens de uitbarsting van 1301 beloofden de bewoners van Ischia een kerk aan de Maagd, die op de afbeelding met uitgestrekte handen de lava tegenhoudt. Het tweede is de genezing van San Giovan Giuseppe della Croce van de pest van 1655, op de plek in de tunnel waar nu zijn kapel staat. Het derde, het meest indrukwekkende, is het Kerkhof van de Nonnen met zijn ‘scolatoi’, en dat is helemaal geen legende: het is een echte praktijk, en je kunt het bezoeken. Een makkelijker sprookje kan ik in twee minuten verzinnen, maar dat vind je niet op deze website.

Vijfentwintigduizend lire in 1911 voor een ruïne. Nu is het het beeld waarmee Ischia zich aan de wereld presenteert.

Als je bij de brug aankomt en dit allemaal al weet, krijgt het bezoek meer gewicht. Hoor je het liever verteld terwijl je loopt, dan staat de vergelijking van de opties met gids in kasteeltours.

Vijfentwintig eeuwen, verteld terwijl je omhoog loopt

De rondleiding van €40 behandelt de hele geschiedenis van het kasteel en gaat verder in de Borgo di Celsa; Nathalie schrijft dat ze ontzettend veel heeft geleerd en het historische deel echt interessant vond.

Bekijk beschikbaarheid en boek
Bij de meeste tours is annuleren gratis tot 24 uur voor vertrek — je boekt nu en beslist rustig.

Veelgestelde vragen

Waarom heet het Castello Aragonese?

Naar Alfonso van Aragon, die de rots in 1423 veroverde, hem als vesting en residentie gebruikte en de toegangstunnel in de rots liet uithakken. Daarvoor heette het Castrum Gironis, en nog daarvoor Insula Minor.

Wie woonde er in het Castello Aragonese?

In de zestiende eeuw spreken de bronnen van 1.892 gezinnen: een echte stad, met kerken, kelders en adellijke paleizen. Er woonden Costanzo d’Avalos en Vittoria Colonna, die er vijfendertig jaar bleef. De sporen van dat leven zie je langs de bezoekroute.

Wat is de legende van het Castello Aragonese?

Er is geen officiële. De drie verhalen die mensen bedoelen zijn de Madonna della Libera die in 1301 de lava tegenhoudt, de genezing van San Giovan Giuseppe della Croce van de pest van 1655 en het Kerkhof van de Nonnen, al is dat gedocumenteerde geschiedenis.

Waarom heeft de kathedraal geen dak?

Ze werd tussen 25 juni en 21 augustus 1809 door de Engelsen gebombardeerd en verwoest, en het puin werd nooit opgeruimd. Sindsdien loop je er onder de open hemel doorheen.

Vanaf €25Gratis annuleren · 24 uBekijk de tours